Testy skórne punktowe (SPT, Skin Prick Test)

Testy skórne punktowe (SPT, Skin Prick Test)

Testy skórne punktowe są podstawową metodą diagnostyki chorób alergicznych. Pozwalają szybko i bezpiecznie wykryć uczulenie na alergeny wziewne oraz pokarmowe.

Najważniejsze zalety testów

- można je wykonywać w każdym wieku - od wczesnego dzieciństwa aż do wieku podeszłego - szybki wynik - odczyt reakcji następuje już po 15 minutach - mała inwazyjność - wykonuje się jedynie bardzo płytkie nakłucie skóry przez kroplę   nałożonego wcześniej alergenu - duża wartość edukacyjna - pacjent widzi reakcję na własnej skórze, co ułatwia zrozumienie choroby

Na czym polega badanie?

Podczas badania na skórę przedramienia (rzadziej na skórę pleców) nakłada się krople roztworów zawierających alergeny. Następnie przez każdą kroplę wykonuje się bardzo płytkie nakłucie skóry specjalnym lancetem lub igłą. Badanie wykonuje się wyłącznie na skórze niezmienionej chorobowo.

Po około 15 minutach ocenia się reakcję skóry.

Każdy wynik porównuje się z dwiema próbami kontrolnymi:

Kontrola dodatnia (histamina) - powoduje powstanie bąbla i rumienia u każdego człowieka. Jeśli reakcja na histaminę jest bardzo słaba lub nie występuje, oznacza to małą reaktywność skóry i wynik testów może być niewiarygodny.

Kontrola ujemna - jest to roztwór, w którym rozpuszczone są alergeny. Po nakłuciu skóry nie powinna się pojawić żadna reakcja. Jeśli jednak wystąpi bąbel lub zaczerwienienie, interpretacja testów może być utrudniona.

Bezpieczeństwo badania

Podczas testów przez skórę wprowadzana jest bardzo niewielka ilość alergenu (0,001–5 μl). Z tego powodu ryzyko wystąpienia groźnej reakcji alergicznej jest bardzo małe.

Kiedy wykonuje się testy skórne?

Głównym wskazaniem jest podejrzenie alergii IgE-zależnej, czyli reakcji alergicznej wywołanej przez przeciwciała IgE.

Najczęściej badane są alergeny:

- pyłki traw i żyta

- pyłki drzew (brzoza, olcha, leszczyna)

- pyłki chwastów (np. bylica)

- roztocze kurzu domowego

- alergeny zwierząt

- alergeny grzybów pleśniowych

- wybrane alergeny pokarmowe (np. mleko, jajo, mąka pszenna, orzechy)

Jak interpretujemy wynik?

Test uznaje się za dodatni, gdy w miejscu nakłucia pojawia się bąbel i rumień (zaczerwienienie wokół bąbla)

Należy jednak pamiętać, że wynik testu zawsze musi być interpretowany łącznie z objawami klinicznymi. Sam dodatni wynik testu oznacza tylko uczulenie, ale dopiero występowanie objawów po kontakcie z danym alergenem potwierdza klinicznie istotną alergię.

Przygotowanie do badania

Przed wykonaniem testów należy na 7 dni odstawić leki przeciwhistaminowe, ponieważ mogą one osłabić reakcję skóry i zafałszować wynik badania.

Nie trzeba natomiast odstawiać:

- wziewnych leków przeciwastmatycznych

- glikokortykosteroidów donosowych

- montelukastu

Leki wziewne i donosowe działają miejscowo, a montelukast mimo, że podawany doustnie nie wpływa na wynik testów skórnych. i nie wpływają na wynik testów skórnych.

dr n. med.  specjalista chorób wewnętrznych 

i alergologii Zbigniew Sankowski