Odczulanie – jedyne leczenie przyczynowe alergii

Odczulanie (immunoterapia swoista) polega na podawaniu niewielkich dawek alergenu, aby organizm „przyzwyczaił się” i przestał nadmiernie reagować. Efekty: - zmniejszenie objawów alergii - mniejsze zapotrzebowanie na leki

- zapobieganie rozwojowi astmy i nowych uczuleń

Dwie metody odczulania

SCIT – zastrzyki podskórne

- podawane w gabinecie lekarskim, - początkowo co 1–2 tygodnie, potem co miesiąc, - bardzo skuteczne, wymagają obserwacji po każdej iniekcji. Dostępne w Polsce: • Purethal: Trawy, Trawy/Drzewa, Trawy/Brzoza, Brzoza, Drzewa (olcha/brzoza/leszczyna) • Allergovit (trawy, brzoza, bylica) • Novo-Helisen Depot (roztocze)

SLIT – podjęzykowe tabletki/krople

- pierwsza dawka u lekarza, potem stosowanie w domu, - bardzo skuteczne, bezpieczne i wygodne, - najczęstsze działania uboczne: łagodne objawy w jamie ustnej. Dostępne w Polsce: • Trawy: Grazax, Staloral 300 (5 traw) • Bylica: Oraltek • Brzoza: Itulazax, Staloral 300 brzoza • Roztocze: Acarizax, Staloral roztocze • Pies, kot, koń, bylica, Alternaria (pleśnie): Oraltek

SCIT vs SLIT – porównanie

Cecha	SCIT – zastrzyki	SLIT – podjęzykowe
Forma podania	iniekcje podskórne	tabletki lub krople pod język
Miejsce	wyłącznie w gabinecie	w domu (poza pierwszą dawką)
Wizyty	częste na początku, potem co miesiąc	tylko kontrole u lekarza
Skuteczność	bardzo dobra	bardzo dobra
Bezpieczeństwo	ryzyko reakcji ogólnych	bardzo dobre, łagodne objawy miejscowe, np. Świąd pieczenie w jamie ustnej
Wygoda	mniejsza	większa

Podsumowanie

Obie metody – SCIT (zastrzyki) i SLIT (podjęzykowe) – są skuteczne. - SCIT: skuteczna, ale wymaga wizyt w poradni. - SLIT: równie skuteczna, bardzo bezpieczna i wygodna – stosowana w domu. Immunoterapia swoista (odczulanie) trwa zwykle około 3 lat, a jej efekt może utrzymywać się jeszcze przez wiele lat po zakończeniu leczenia.Pierwsze wyraźne oznaki poprawy powinny pojawić się już po około roku terapii – tylko wtedy warto kontynuować odczulanie przez kolejne sezony (w przypadku alergii na pyłki roślin) lub przez kolejne lata (w przypadku uczulenia na roztocze kurzu domowego).Nie istnieje obecnie żadne badanie laboratoryjne, które pozwoliłoby jednoznacznie zmierzyć skuteczność odczulania. Testy skórne punktowe i oznaczenia swoistych IgE mogą pozostawać dodatnie przez wiele lat, nawet jeśli objawy alergii całkowicie ustąpiły. Dlatego skuteczność odczulania oceniamy przede wszystkim na podstawie samopoczucia pacjenta i ustąpienia objawów alergii w życiu codziennym.

Diagnostyka alergii pyłkowych

Najlepszy czas na diagnostykę alergii pyłkowych to jesień, kiedy pylenie już się zakończyło, a układ odpornościowy „odpoczywa”. I krok – testy skórne SPT albo badanie przeciwciał swoistych IgE (asIgE). II krok – w przypadku uczuleń na wiele alergenów często konieczna jest diagnostyka molekularna, która pozwala odróżnić uczulenia prawdziwe od reakcji krzyżowych i dobrać właściwą szczepionkę.

dr n. med.  specjalista chorób wewnętrznych i alergologii Zbigniew Sankowski PWZ 9170411