Leczenie astmy u dzieci
Do niedawna brak było wytycznych leczenia astmy u małych dzieci. Obecnie takie wytyczne zawarte są we wspólnym raporcie badaczy amerykańskich i europejskich: Rozpoznawanie i leczenie astmy u dzieci ( PRACTALL)1.
We wspomniany stanowisku ekspertów PRACTALL u dzieci w wieku od urodzenia do 2. roku życia można podejrzewać astmę, jeśli nawracają przedłużające się epizody świstów. Po wykluczeniu innych przyczyn, świsty występujące w ciągu 3 miesięcy przez większość dni w tygodniu powinny być zakwalifikowane jako objawy wymagające leczenia. Jeśli objawy pojawiają się okresowo, to 3 epizody odwracalnego skurczu oskrzeli w czasie 6 miesięcy są wskazaniem do rozpoczęcia terapii.
Wytyczne PRACTALL mają charakter wybitnie praktyczny. Zaproponowano podział astmy występującej u dzieci na astmę wirusową, wysiłkową, alergiczną i niealergiczną (rys1).
Podział astmy zaproponowany przez ekspertów zaakceptuje bez wahania każdy praktyk zajmujący się leczeniem tej choroby u dzieci. Bardzo często przyczyną objawów astmatycznych u dzieci są infekcje wirusowe. U dzieci predysponowanych infekcje te powodują długotrwałe epizody kaszlu i świszczącego oddechu. Kilkakrotne przebycie infekcji wirusowej powoduje długotrwałe objawy astmatyczne, które mogą trwać, z małymi przerwami, przez cały okres jesienno-zimowy. Niestety dzieci takie często leczone są antybiotykami i lekami przeciwhistaminowymi, bez żadnego efektu. U wielu dzieci, u których występują objawy alergii np. na białka mleka krowiego pojawiają się również objawy astmy, ale objawów tych nie można powiązać z alergią na mleko. Rozpoznajemy wówczas astmę niealergiczną. Do tej grupy możemy zaliczyć również i dzieci z alergią na pyłki roślin, u których objawy astmy występują przez cały rok i nie są intensywniejsze w okresie pylenia roślin uczulających. Za wywołanie objawów astmatycznych u tych u tych dzieci mogą być odpowiedzialne różne czynniki drażniące (chlor, pyły, intensywne zapachy), a być może i niezidentyfikowane jeszcze alergeny. U dzieci z tej grupy zaostrzenia astmy mogą być spowodowane przez chlorowaną wodę w basenach pływackich. U dzieci powyżej 2. r.ż. rozpoczęcie terapii astmy zaleca się od stosowania niskich dawek glikokortykosteroidów wziewnych (GKSw) lub od leków antyleukotrienowych (LTRA). Brak skuteczności takiego postępowania po 1-2 miesiącach nakazuje intensyfikację leczenia – zwiększenie dawki GKSw lub stosowanie terapii skojarzonej: GKSw + LTRA (rys2).
BDP – dwupropionian beklometazonu
wGKS – glikokortykosteroidy wziewne
LTRA – leki przeciwleukotrienowe
Po uzyskaniu kontroli astmy zaleca się stopniową redukcję intensywności leczenia do najniższego skutecznego poziomu. Leki antyleukotrienowe zalecane są u dzieci w terapii infekcji wirusowych przebiegających z objawami obturacyjnymi i w celu profilaktyki nawracających zaostrzeń u dzieci między 2.-5. r.ż. Wykazano również bezpieczeństwo ich stosowania u dzieci sześciomiesięcznych. Z tego względu zaleca się ich stosowanie u dzieci poniżej 2. r.ż. z objawami obturacji oskrzeli w czasie infekcji wirusowych. Bisgaarrd i wsp. wykazali, że stosowanie montelukastu w grupie wiekowej od 2. do 5. roku życia zmniejszyło o 31,9% liczbę zaostrzeń astmy przebiegającej z infekcją (badanie PREVIA)2. Ponadto w tej grupie wiekowej stosuje się doraźnie wziewne beta2-mimetyki, a przewlekle wGKS w nebulizacji lub z inhalatorków ciśnieniowych przez komorę inhalacyjną, w okresie ciężkich zaostrzeń i nawracających epizodów obturacyjnych doustne glikokortykosteroidy w dawce 1-2 mg/kg m.c.3
W 2008 roku ukazał się raport zespołu ekspertów dotyczący leczenia astmy u dzieci poniżej 5. roku życia4. W tabeli 1 są przedstawione bezpieczne dawki leków stosowanych w tej grupie wiekowej.
Dawkowanie leków w astmie u dzieci<5. roku życia zależy od stopnia kontroli astmy. W razie niewystarczającej kontroli astmy dodajemy kolejne leki lub zwiększamy dawki leków, którymi dziecko jest leczone. Stopnie kontroli astmy i stopniowane leczenie u małych dzieci przedstawione są w tabeli 2 i 3.
| POWRÓT |
DRUKUJ STRONĘ |